Lust - Rutger Koopmans

Lust

Onlangs nam ik deel aan een thema-avond in de Stadsschouwburg in Amsterdam over “Lust”. Een prachtige avond tijdens welke veel mensen met elkaar deelden hoe ze dachten over lust en wat lust in hun opwekte. De lust droop van de muren naarmate de avond vorderde.

Mijn eigen thema die avond was “de lust naar geld”. Een alles verslindende en totaal verslavende honger naar geld. Daar voerde ik met zo’n acht mensen een boeiend gesprek over, telkens van zo’n 10, telkens weer anders, maar telkens weer intensief. Niemand zei geld belangrijk te vinden en allen vonden ze dat ze te weinig verstand van geld hadden (en dan denken ze dat ik dat als bankier dat wel heb!). En of ze er méér van begrepen toen ze weer naar een volgend gesprek gingen, waag ik te betwijfelen.

Geld. Waar geld is, is vaak geluk. Maar evenzo geldt: waar geld is, komt gedonder.

Geld: hoe vaak heeft dat in uw leven al tot problemen geleid? Hoe vaak hebt u met uw ouders vroeger gestreden om zakgeld? Hoe vaak hebt u als student of scholier de beperkingen van te weinig geld gevoeld en zich voorgenomen daar later in uw leven iets aan te doen? Hoe vaak hebt u zich geërgerd aan uw partner (of uw partner zich aan u) omdat er te veel geld werd uitgegeven volgens de één, terwijl de ander op zijn beurt een gierigaard wordt gevonden? En bent u wel eens betrokken geweest bij de afhandeling van een erfenis binnen uw familie: leidde dat tot ruzies, of discussies of op zijn minst negatieve gevoelens bij u of uw familieleden? Droomt u wel eens van geld, en wordt u dan teleurgesteld wakker omdat u de lotto niet gewonnen had? Bent u wel eens badend in het zweet wakker geworden omdat u droomde dat u geldproblemen had? En weet u hoeveel mensen in ons land niet rond kunnen komen omdat ze niet met geld om kunnen gaan?

De belangrijkste vraag is natuurlijk: hoeveel geld heeft een mens nodig om gelukkig te zijn?
Die vraag roept bij ieder mens een ander antwoord op, en vandaar dat ik sinds jaar en dag al aan zo’n 5000 mensen de vraag gesteld heb, en zorgvuldig de antwoorden heb geregistreerd.
Mijn vraag luidde dan: “hoeveel geld moet ik je geven om jou werkelijk het gevoel te geven dat je de rest van je leven geen dingen hoeft te laten omdat je het geld er niet voor had”. Kortom: hoeveel geld maakt jou gelukkig?
Je mag zelf beslissen of je wilt blijven werken of niet. Je mag zelf beslissen of je een dure sportauto wilt kopen, of je een prachtig jacht wilt kopen, of je één twee of drie huizen wilt bezitten, of je er één twee of drie relaties op na wilt houden, of je jouw kinderen een dure studie of opleiding in het buitenland wilt laten volgen en of je als suikeroom of –tante door het leven wilt gaan.

Doet u, terwijl u dit leest, de proef even voor u zelf, en schrijft u uw antwoord op. Wees niet bescheiden, u mag vragen wat u wilt en wat u denkt dat u nodig heeft. Dat laatste is belangrijk want als u méér heeft dan u nodig heeft, wordt iets een last in plaats van een lust.

Van teveel alcohol word je dronken, teveel koffie is niet lekker, teveel eten voelt heel ongemakkelijk, en teveel geld maakt u tot een wandelend doelwit van hebberds, van slijmballen, van ontvoerders, van uitbuiters en van bedelaars.

Ik werk al mijn hele leven met geld. De meeste van mijn gesprekken gaan, direct of indirect, over geld. En toch heb ik al lang geleden gemerkt dat mijn vak helemaal niet gaat over geld, maar over passie, over dromen, over risico’s nemen en hopen dat je het goed doet. Ondernemers ondernemen omdat ze dat spannend vinden, of omdat ze iets willen bewijzen, of omdat ze gewoon willen doen wat ze doen.

Geld lijkt vaak tot volledig irrationeel gedrag. Ik heb mensen imperiums zien opbouwen, die ze niet voor geld wilden verkopen ook al werd het ze aangeboden: ze zouden anders gescheiden worden van hun grootste liefde.
Ik heb ook mensen bedrijven zien continueren die ze maar beter hadden kunnen stoppen, maar dat deden ze niet want ze hadden er toch, ondanks het gebrek aan succes, veel te veel lol in.
Ik heb ook mensen heel rijk zien worden, en heel veel geld zien verdienen, die nog net zo gepassioneerd tegen me konden zeggen dat een dag niet werken een verloren dag was. Mensen die nog net zo hard onderhandelden over de dubbeltjes terwijl ze al dik in de miljoenen dachten. Dat lijkt allemaal heel irrationeel gedrag, en dat is het strikt genomen ook.
Het omgekeerde komt ook voor. En dus heb ik families intern verscheurd zien worden vanwege ruzies over geld. Ik heb fraudes gepleegd zien worden omdat mensen op die manier aan geld wilden komen, niet omdat ze geen geld hadden maar omdat ze vonden dat ze méér moesten hebben. Veel mensen worden blijkbaar gelukkiger als ze weten dat ze méér hebben dan een ander, die relatieve rijkdom vinden ze dus belangrijker dan de absolute hoeveelheid geld die ze bezitten. En dus heb ik mensen zien stampvoeten omdat ze een vette bonus kregen, maar die ze toch te weinig vonden omdat een ander iets méér kreeg.

Hebt u al een bedrag ingevuld op de blanco cheque die ik u hier aanbied? Ik denk dat het bedrag zal liggen tussen € 0 en iets (niet veel) méér dan dat. Een enkeling zal misschien iets rond het € 5 miljoen ingevuld hebben. Veel méér zal het beslist niet zijn. Vertelt u het me vooral als u een heel andere uitkomst had!

De grensnutwaarde van geld is dus eigenlijk heel laag. Méér geld maakt dus maar een pietsje meer gelukkig. Het échte geluk zit hem in andere dingen. En dat is maar goed ook.

©RK
110208