11/12 oktober - Rutger Koopmans

Sinds mijn laatste column, nu alweer 3 dagen geleden, is de storm nog steeds niet gaan liggen. De storm is aangegroeid tot orkaankracht. Iedereen kijkt nu huiverig om zich heen, en zelfs de dapperen onder ons sluiten persoonlijke schade door deze crisis niet meer uit of treffen (te late) voorzorgsmaatregelen om grotere schade te voorkomen.

Tja, wat moeten we nu? Ik denk dat het antwoord grotendeels luidt: blijf stilzitten, en doe voor zover mogelijk niets. Koop of verkoop geen aandelen of huis, want dan bent u aan het speculeren. Neem geen beslissingen die ingegeven zijn door deze crisis, want als de wereld van koers geraakt is, wie bent u dan om te weten welke kant het op gaat? Raak niet in paniek want misschien is dat verspilde energie, misschien is dat het altijd wel. Probeer kalm te blijven, leef uw leven. Steek uw kop niet in het zand, maar leg het ook niet op het hakblok. Dat er een crisis is, dat is waar en onomstotelijk bewezen. Maar de wereld vergaat niet. U ademt nog, dus u leeft nog.

Terwijl ik dit schrijf, ben ik op weg naar India, met een economische missie van de Regio Amsterdam, op zoek naar handelsbetrekkingen met India, op zoek naar investeringen vanuit India in Nederland, en hopelijk ontmoeten we veel bedrijven die volgende maand naar Nederland komen voor het India Festival in Amsterdam en de conferentie Netherlands India Business Meet .

Het wordt interessant om te zien in hoeverre India en China “last” hebben of gaan krijgen van de huidige mondiale crisis. Zal het de relatieve kracht van de economieen opdrijven, zodat de Chinese en Indiase economie al in 2020 de twee leidende economieen in de wereld worden? Ligt het antwoord van het Westen wellicht in het Oosten van de wereld? Is de suprematie van de Verenigde Staten bezig op de achtergrond te raken nu het kapitalisme daar haar zwakste kant heeft laten zien?

Het zijn lange termijn filosofische vraagstukken, die nu wel interessant zijn om te overdenken, maar niet relevant. Wat nu belangrijk is, is om de komende dagen en weken door te komen. En de vraag is: hoe doe je dat?

Dit weekend vergaderen de Ministers van Financien in Washington. Wat zullen zij belsissen? Het is duidelijk dat alle individuele maatregelen van de individuele regeringen tot nu toe geen soelaas hebben kunnen bieden. Grootse acties in Duitsland, fenomenale investeringen in Engeland, nationalisaties in zowel Amerika als Europa, en zelfs een collectieve renteverlaging: het heeft niets, maar dan ook helemaal niets geholpen.

Dat is de crux van de huidige situatie: wat we geprobeerd hebben, ieder land voor zich, heeft niet geholpen. We zullen dus een oplossing “buiten ons systeem” moeten vinden, zoals ik Einstein al aanhaalde in mijn vorige column. Het gereedschap dat we binnen het systeem hebben, kan het systeem niet repareren. “Het systeem”, ook zo’n sleutelwoord. “Het systeem is vastgelopen”, zegt iedereen: welke associatie roept dat bij u op?

De Ministers in Washington zullen daarom beslissen om te doen wat u en ik doen als ons systeem vastloopt: ze zullen besluiten om de “reset”knop in te drukken. Alt+Control+Delete. Dat is wat zij gaan doen. De markten gaan dus dicht. Als alle handel gedaan wordt in blinde paniek (en dat gebeurt er nu), gooi dan de handel maar op slot. Dat kunnen ze in stappen gaan besluiten, en ze kunnen hele of halve maatregelen op dat pad nemen, maar dit is het pad dat ze zullen gaan. Ik ben ervan overtuigd dat dit ook het enige is dat ze kunnen doen op dit moment.

De storm zal over een tijdje wel weer gaan liggen. Dan wordt het interessant wat we gaan doen, want dan moet er weer gebouwd gaan worden op de puinhopen die er nu gecreeerd worden. Maar die vraag is nu nog lang niet aan de orde.
Rust. Iedereen terug in zijn hok. Dat is wat we nu nodig hebben. En dus moet de zaak “op slot”.

©Rutger Koopmans