Marco Borsato en de schuldhulpverlening

Marco Borsato is failliet en dat mag heel Nederland weten. Een spectaculair faillissement dat breed werd uitgemeten in de pers. Marco zelf verscheen op alle denkbare schermen deze week, van RTL Boulevard tot aan P & W. Overal vertelde hij moedig zijn verhaal, en toonde hij zijn ware gezicht. Een jongen van simpele komaf die na jaren vechten en ploeteren plotseling een hit had met “de meeste dromen zijn bedrog”. Opvallend dat niemand deze week die grap gemaakt heeft. Marco straalde betrouwbaarheid uit, spijt dat dit alles zo gelopen was buiten zijn schuld, en verantwoordelijkheidsbesef om te vertellen dat hij er alles aan zal doen om niemand de dupe te laten worden van dit debacle. Ik vond het allemaal heel eerbiedwaardig.
Ik heb met gekromde tenen de afgelopen weken dit drama zich zien voltrekken. Ik kijk daar met iets andere ogen naar, want het komt mij allemaal zo herkenbaar over. Marco is het type van de succesvolle man, een geldmachine die enorme geldstromen rondom zijn naam en reputatie op gang weet te brengen. En dus weet die man zich omringd door charlatans, door bijen die op de honing afkomen, door nietsnutten die ingewikkelde constructies verzinnen om maar beter te worden van zijn succes. Mede-aandeelhouders die een graantje mee willen pikken, directeuren en medewerkers die op grote voet leven van zijn geld, en vele vele anderen. Waren er geen commissarissen? Was er dan niemand die toezicht hield? Wie heeft er verzonnen dan Marco 90% van zijn inkomsten in dat bedrijf moest steken maar daarnaast ook nog een keer garant zou moeten staan voor alle projecten van het bedrijf? Dat is wel zo’n foute constructie, dat is een advies dat je aan niemand mag geven. Terwijl al zijn zogenaamde vrienden hem jarenlang op de schouder klopten, een glas champagne in hun hand, hebben ze hem al die jaren ook op een verwerpelijke manier aan grote risico’s blootgesteld. Vanuit mijn optiek als adviseur was dat zeer laakbaar en ontzetten laag. Marco is erin gestonken, en ik hoop oprecht dat al die anderen ook nog ‘aan de beurt’ komen.
Gelukkig is Marco wel zijn geld, maar niet zijn stem kwijtgeraakt. En dus blijft hij zingen, en dus blijven er euro’s binnenkomen. Dat zal zijn redding zijn, want die euro’s zijn hard nodig. Het gat waar hij tegenaan kijkt valt op dit moment namelijk nog niet met een mogelijkheid te becijferen. Zijn schuldeisers zullen zich vasthouden aan zijn talent, want ze weten dat ze van die bron voorlopig afhankelijk zijn. En dus zal Marco in de komende tijd in redelijke rust zijn leven kunnen voortzetten en stukje bij beetje zijn schulden kunnen afbetalen.
Het verhaal van Marco is een verhaal dat we al eerder gezien hebben. Ooit verloor Johan Cruijff zijn geld aan een oplichter, de associatie met varkensfokkerijen is in de volksmond sindsdien gemeengoed geworden. Maar het verhaal van Marco is ook heel erg te vergelijken met het verhaal van vele mensen die tegenwoordig in de schuldhulpverlening terechtkomen. Dat is helaas een snel groeiend aantal, dat zal niemand verbazen. Ik pleit er tegenwoordig erg sterk voor om ook bij die mensen hun talent centraal te stellen. Laat iedereen zich mogen focussen op wat hij/zij kan, en maak een verbeterplan zodat mensen hun verdienkracht kunnen blijven behouden. Geef iedereen drie jaar de tijd om terug te komen op, dat leidt in ieder geval tot sterke mensen op wie de maatschappij verder kan bouwen.
De wet gaat daarmee heel anders om, want de wet stelt de schuld centraal. En om die reden moet iemand die in de schuldhulpverlening zit eigenlijk iedere dag, drie jaar lang, weten dat hij/zij iemand problematische schulden heeft, al zijn hun schulden nog niet 1 % van de schulden van Marco Borsato. Ze moeten rondkomen van € 35,= per week, niets verdienen en niet meer pinnen en ze zijn aan alle kanten handelingsonbekwaam verklaard. Na drie jaren worden ze weer geacht als sterke en zelfstandige sterke persoonlijheden met gemak hun eigen broek (en die van hun gezin) te kunnen ophouden. Zoiets heet in de Bijbel een wonderbaarlijke genezing! Het gevolg is dan ook dat er in de praktijk geen bal terechtkomt van de schuldhulpverlening. De effectiviteit is nagenoeg nul en niemand wordt er beter van. De politici zitten met de handen in hun haar.
Marco kan er weinig aan doen dat hij in deze schuldsituatie gekomen is, althans zo denken velen erover, en strikt genomen is dat waarschijnlijk ook waar. De meeste vrouwen die in de schuldhulpverlening zitten al evenmin: zij hebben een schuld ‘geërfd’ van hun voormalige partner met wie ze een ‘en-of’-rekening deelden. En wat dacht u van de mensen die een consumptief krediet aangesmeerd hebben gekregen door de doortrapte marketingtactieken van de kredietinstellingen. En wat dacht u van de mobiele telefoon providers die met € 0* adverteren in hun advertenties? Of de volstrekt ondoorzichtige electriciteitsrekening? Het zijn allemaal belangrijke bronnen van een hoop ellende waaraan de betreffende individu vaak maar heel weinig kan doen.
Niet alleen Marco is bedrogen door de dromen waarin zijn zakeljke omgeving hem wilde doen geloven. Ik hoop dat Marco in zijn waarde gelaten wordt en dat hij zijn talent nog lang met ons kan delen. Datzelfde zou ik ook zo graag wensen voor al die andere talentvolle, maar naamloze burgers.

©Rutger Koopmans
26 september 2009